PRZESTĘPCZOŚĆ ŻYWNOŚCIOWA – WYBRANE ASPEKTY PRAWNOKARNE I KRYMINOLOGICZNE

Afera z wołowiną 2019. Branża mięsna wciąż odczuwa skutki afery mięsnej. I długo nie przestanie, https://strefabiznesu.pl/afera-z-wolowina-2019-branza-miesna-wciaz-odczuwa-skutki-afery-miesnej-i-dlugo-nie-przestanie/ar/c3-14167817 (dostęp: 14.06.2025 r.)

Barrie L., Nestle, Mars among chocolate giants facing slavery lawsuit in US, https://www.just-food.com/news/nestle-mars-among-chocolate-giants-facing-slavery-lawsuit-in-us/?cf-view (dostęp: 14.06.2025 r.)

Baza statystyczna Ministerstwa Sprawiedliwości, https://isws.ms.gov.pl/pl/baza-statystyczna/opraco-wania-wieloletnie/ (dostęp: 14.06.2025 r.)

Bryk J., Zupa z płetwy rekina – upodobania kulinarne a ochrona zagrożonych gatunków, (w:) W. Pływa-czewski, A. Nowak, M. Porwisz (red.), Przeciwdziałanie międzynarodowej przestępczości przeciwko środowisku naturalnemu z perspektywy organów ścigania, Szczytno 2017

Codex Alimentarius International Food Standards, https://www.fao.org/fao-who-codexalimentarius/about-codex/members/jp/ (dostęp: 14.06.2025 r.)

Dilis O., Radykalizm jest agresywny. Rozmowa z Chadem Halsteadem, bosmanem Sea Shepherd, https://dzikiezycie.pl/archiwum/2012/lipiec-i-sierpien-2012/radykalizm-jest-agresywny-rozmowa-z-chadem-halsteadem-bosmanem-sea-shepherd (dostęp: 14.06.2025 r.)

Elliott Ch., Elliott Review into the Integrity and Assurance of Food Supply Networks – Final Report A National Food Crime Prevention Framework, London 2014

EUR 91 million worth of counterfeit and substandard food seized in Europe-wide operation, https://www.europol.europa.eu/media-press/newsroom/news/eur-91-million-worth-of-counterfeit-and-substandard-food-seized-in-europe-wide-operation (dostęp: 14.06.2025 r.)

Fałszowanie ryżu premium, https://foodfakty.pl/falszowanie-ryzu-premium (dostęp: 14.06.2025 r.)

Federacja Zielonych GAJA, Raport z przeprowadzonego monitoringu polskiego systemu kontroli połowów na Morzu Bałtyckim, Szczecin 2010

Fiedorowicz A., Fiedorowicz M., Głód zysku, https://www.focusnauka.pl/artykul/glod-zysku (dostęp: 14.06.2025 r.)

Finał afery Zakładów Mięsnych Constar. Sąd wydał wyrok. Pracownicy skazani, https://www.portalspozywczy.pl/mieso/wiadomosci/final-afery-zakladow-miesych-constar-sad-wydal-wyrok-pracownicy-skazani,25079.html (dostęp: 14.06.2025 r.)

Food crime, https://www.food.gov.uk/safety-hygiene/food-crime (dostęp: 14.06.2025 r.)

Food Standards Agency, https://en.wikipedia.org/wiki/Food_Standards_Agency (dostęp: 14.06.2025 r.)

Gale F., Buzby J.C., Imports from China and Food Safety Issues, „Economic Information Bulletin” 2009, No. 52, United States Department of Agriculture (USDA)

Giannakas K., Yiannaka A., Food Fraud: Causes, Consequences, and Deterrence Strategies, „Annual Review of Resource Economics” 2023, Vol. 15

Główny Urząd Statystyczny, Sytuacja gospodarstw domowych w 2023 r. w świetle wyników badania budżetów gospodarstw domowych, Warszawa 2024

HACCP – definicja i cele, Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, https://ncez.pzh.gov.pl/dla-producentow-zywnosci/haccp-definicja-i-cele/ (dostęp: 14.06.2025 r.)

Hołdys A., Wieloryby: Islandia już nie zabija, ale inne zagrożenia nie zniknęły, https://www.projek-tpulsar.pl/srodowisko/2224040,1,wieloryby-islandia-juz-nie-zabija-ale-inne-zagrozenia-nie-zniknely.read (dostęp: 14.06.2025 r.)

Jurica K., Vrdoljak J., Brčić Karačonji I., Food defence systems as an answer to food terrorism, „Archives of Industrial Hygiene and Toxicology”, 2019, Vol. 70, Issue 4

Kąkol C., Prawnokarne aspekty ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, „Prokuratura i Prawo” 2010, nr 7–8

Korzycka-Iwanow M., Prawo żywnościowe. Zarys prawa polskiego i wspólnotowego, Warszawa 2007

Kot K., Zafałszowania żywności: jak skutecznie zapobiegać, „Bezpieczeństwo Żywności w Praktyce” 2023 (wrzesień), nr 59 (czasopismo dostępne online) https://bezpieczenstwozywnosci.wip.pl/prawo-unijne/-zafalszowania-zywnosci-jak-skutecznie-zapobiegac-4219.html (dostęp: 14.06.2025 r.)

Kotowska M., Chodorowska A., Prawnokarne i kryminologiczne aspekty ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, (w:) A. Lewkowicz, W. Pływaczewski (red.), Przeciwdziałanie patologiom na rynku żywności, Szczytno 2015

Kowalska A., Ekonomiczne problemy fałszowania żywności. Instrumenty przeciwdziałania, Lublin 2019

Kowalska A., Problem fałszowania żywności w Polsce, „Problemy Jakości” 2016, nr 9

Kowalska A., Problematyka oszustw żywnościowych w przepisach prawa i standardach branżowych, „Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie” 2017, nr 4

Kowanda C., Prawdziwy rozmiar afery solnej, https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/rynek/1524997,1,prawdziwy-rozmiar-afery-solnej.read (dostęp: 14.06.2025 r.)

Kuć M., Kryminologia, Warszawa 2015

Kulik M., Rozdział XX. Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu, (w:) M. Mozgawa (red.), Kodeks karny. Komentarz, Warszawa 2017

Lenartowicz Ł., Formy przestępczości żywnościowej na przykładzie branży mięsnej, „Kortowski Przegląd Prawniczy” 2021, nr 2

Leśkiewicz K., Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Komentarz, Legalis/el. 2020

Listos P., Dylewska M., Gryzińska M., Sprzeczny z Konwencją Waszyngtońską (CITES) przemyt zwierząt do Polski, „Życie Weterynaryjne” 2016, nr 94(1)

Manning L., Smith R., Soon J.M., Developing an organizational typology of criminals in the meat supply chain, „Food Policy” 2016, No. 59

Manning L., Soon J. M., Food Safety, Food Fraud, and Food Defense: A Fast Evolving Literature, „Journal of Food Science” 2016, Vol. 81, Issue 4Ewelina Dagmara Mogielnicka102

Mason J., Finelli M., Nowa, wspaniała ferma?, (w:) P. Singer (red.), W obronie zwierząt, Warszawa 2011

Ogrodowska-Ogórek I., Afera Constarowska, https://echodnia.eu/swietokrzyskie/afera-constarowska/ ar/8221954 (dostęp: 14.06.2025 r.) • nas, https://www.efsa.europa.eu/pl/about/about-efsa (dostęp: 14.06.2025 r.)

Operation OPSON, https://www.europol.europa.eu/operations-services-and-innovation/operations/operation-opson (dostęp: 14.06.2025 r.)

Oszustów, którzy zagrażają konsumentom, złapiemy!, https://hipoalergiczni.pl/oszustow-ktorzy-zagra-zaja-konsumentom-zlapiemy/ (dostęp: 14.06.2025 r.)

Pacholczyk-Sienicka B., Crimes Against Food: Characteristics, Health Risk, and Regulations, „Food and Energy Security” 2024, Vol. 13, Issue 5

Pacholczyk-Sienicka B., Przestępczość żywnościowa – wyzwania i nowoczesne metody walki, „Życie Uczelni” 2024, nr 169, https://www.zycieuczelni.p.lodz.pl/przestepczosc-zywnosciowa-wyzwania-i-nowoczesne-metody-walki (dostęp: 14.06.2025 r.)

Park M., Otwieranie klatek, otwieranie oczu. Dochodzenie i jawne oswobodzenie w przemysłowej hodowli jajczarskiej, (w:) P. Singer (red.), W obronie zwierząt, Warszawa 2011

Płocki R., Food crime – skala zjawiska, (w:) W. Pływaczewski, P. Chlebowicz (red.), Nielegalne rynki. Geneza, skala zjawiska oraz możliwości przeciwdziałania, Olsztyn 2012

Pływaczewski W., Nielegalny rynek chronionych gatunków dzikiej fauny i flory. Geneza, przejawy, prze-ciwdziałanie, Szczytno 2016

Pływaczewski W., Zorganizowane formy przestępczości w sektorze żywności – obszary zagrożeń i przeciwdziałanie zjawisku (w:) A. Lewkowicz, W. Pływaczewski (red.), Przeciwdziałanie patologiom na rynku żywności, Szczytno 2015

Pointing J., Al-Teinaz Y.R., Lever J., Critchley M., Spear S., Food Fraud, (w:) Y.R. Al-Teinaz, S. Spear, I.H.A. Abd El-Rahim (red.), The Halal Food Handbook, 2020, wersja online: https://www.resear-chgate.net/publication/338516908_Food_Fraud (dostęp: 14.06.2025 r.)

Przejęcie zafałszowanej żywności i napojów o wartości 91 milionów euro – wyniki europejskiej operacji OPSON z 2024 roku, https://foodfakty.pl/przejecie-zafalszowanej-zywnosci-i-napojow-o-wartosci-91-milionow-euro-wyniki-europejskiej-operacji-opson-z-2024-roku (dostęp: 14.06.2025 r.)

Snider M., Butterball recalls more than 14,000 pounds of ground turkey for possible blue plastic bits, https://www.cbsnews.com/news/butterball-recall-ground-turkey-bjs-kroger/ (dostęp: 14.06.2025 r.)

Sprawozdanie z działalności Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w 2023 r., War-szawa 2024

Sygit B., Wąsik N., Fałszowanie żywności – przyczynek do badań nad bezpieczeństwem żywności i żywienia w Polsce, „Prokuratura i Prawo” 2021, nr 4

The Cost of Food Crime Phase 2 – Results, https://www.food.gov.uk/research/the-cost-of-food-crime-phase-2-results (dostęp: 14.06.2025 r.)

Thompson B., Spies In The Field: As Farming Goes High-Tech, Espionage Threat Grows, https://www.npr.org/sections/thesalt/2017/06/08/531771780/spies-in-the-field-as-farming-goes-high-tech-espionage-threat-grows (dostęp: 14.06.2025 r.)

Tubilewicz A., Constar, Kania i inni. Afery, które wstrząsnęły nie tylko branżą mięsną, https://www.portalspozywczy.pl/mieso/wiadomosci/constar-kania-i-inni-afery-ktore-wstrzasnely-nie-tylko-branza-miesna,198688.html (dostęp: 14.06.2025 r.)

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Sprawozdanie z działalności Inspekcji Handlowej w 2019 r., Warszawa 2019

Urzędowa kontrola żywności, https://food-law.pl/baza-wiedzy/urzedowa-kontrola-zywnosci-2/#:~:text=W%20Polsce%20organami%20kontrolnymi%20na,Jako%C5%9Bci%20Handlowej%20Artyku% C5%82%C3%B3w%20Rolno%2DSpo%C5%BCywczych (dostęp: 14.06.2025 r.)

Vujkovic M., Horn A., Strawberry recall: disgruntled ex-employee believed to be behind sewing needles in strawberries, https://www.abc.net.au/news/2018-09-12/strawberry-inve-stigation-after-sewing-needles-found-inside/10237954 (dostęp: 14.06.2025 r.)

Więcek K., Wybrane praktyki fałszowania artykułów rolno-spożywczych. Analiza na podstawie czynności kontrolnych Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w 2016 roku, „Kortowski Przegląd Prawniczy” 2017, nr 4

Wiśniewska M.Z., „Food crime” jako patologia na rynku żywności – istota, rodzaje i próba klasyfikacji, „Zarządzanie i Finanse Journal of Management and Finance” 2017, Vol. 15, No. 1

Wiśniewska M.Z., Terroryzm żywnościowy oraz obrona żywności w ujęciu formalnoprawnym, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 2022, rok LXXXIV, z. 4

Wspólna polityka rybołówstwa, https://web.archive.org/web/20100314074256/https://eur-lex.europa.eu/pl/dossier/dossier_40.htm (dostęp: 14.06.2025 r.)

Wyroki za odświeżanie wędlin, https://uwaga.tvn.pl/reportaze/wyroki-za-odswiezanie-wedlin-ls6692283 (dostęp: 14.06.2025 r.)

Wzrasta problem fałszowania żywności – które produkty są najczęściej fałszowane?, https://agronomist.pl/artykuly/wzrasta-problem-falszowania-zywnosci-ktore-produkty-sa-najczesciej-falszowane (dostęp: 14.06.2025 r.)

Ziółkowska K., Ziółkowski T., Prawne aspekty autentyczności produktów mleczarskich na przykładzie masła i serów, „Studia Warmińskie” 2016, nr 53

Znamy limity połowowe na 2023, https://www.wwf.pl/znamy-limity-polowowe-na-2023 (dostęp: 14.06.2025 r.)

Zrównoważone rybołówstwo, publikacja Global Compact Network Poland